Robert Mueller en de media

Goed kunnen argumenteren is handig, ook op je werk. Maar zonder dat we er erg in hebben laten we ons beïnvloeden door psychologische mechanismes. Wat doe je bijvoorbeeld als de uitkomst van een onderzoek je niet bevalt? Dan verzin je iets om de spanning die dit oproept te verminderen. Vandaag de derde aflevering in een serie over denkfouten: cognitieve dissonantiereductie en overmoed.

Het campagneteam van Donald Trump heeft tijdens de presidentsverkiezingen van 2017 niet samengespannen met de Russen. Althans, daar is geen bewijs voor gevonden, zo concludeerde speciaal aanklager Robert Mueller deze week. En Trump heeft de rechtsgang niet belemmerd, verklaarde minister van Justitie William Barr. 

‘Complete and Total EXONERATION, KEEP AMERICA GREAT.’ twitterde Trump meteen. Maar niet iedereen denkt er zo over. Laten we de berichtgeving in twee kranten, een progressieve en een conservatieve, eens bekijken.

The New York Times had haar hoop op Mueller gevestigd, de grondige onderzoeker die na bijna drieduizend dagvaardingen en vijfhonderd huiszoekingen wel met de conclusie moest komen dat Trump president was geworden met steun van Putin. Maar nee, dat gebeurde niet. Als de speciaal aanklager niets kan vinden, dan is het de vraag of iemand ooit een link met de Russen vindt, schreef de krant.

Dat was even slikken voor The New York Times. Nu er zo’n duidelijke conclusie lag, moest ze de samenzweringstheorie over Trump en Putin wel loslaten. Om de spanning van deze onverwachte conclusie glad te strijken, benadrukte de krant echter dat er geen sprake is van vrijspraak en citeerde daarbij Mueller: ‘Dit rapport concludeert niet dat de president een misdaad heeft begaan, maar het spreekt hem niet totaal vrij.’

Hoe anders reageerde The Wall Street Journal. De conclusie van Mueller lag volgens haar in de lijn der verwachtingen. Dus ging de krant een stapje verder en schreef: ‘We hopen ook dat hij (Mueller) in zijn onthullingen de documenten meeneemt die uitleggen hoe deze complete Russische samenzweringstheorie begon bij de FBI en binnen de Obama-regering. Met de Mueller-conclusies weten we nu dat iemand de FBI mogelijk in een van de grootste vieze trucjes in de Amerikaanse politieke geschiedenis heeft geluisd.’

Waar The New York Times moeite doet om toch nog iets ten nadele van Trump te vinden, spant The Wall Street Journal zich in om de Obama-regering alsnog zwart te maken. De eerste om de cognitieve dissonantie die het Mueller-rapport oproept te reduceren; de tweede om overmoedig nieuwe conclusies te trekken, nadat ze door Mueller gesterkt is in haar overtuiging.  

Lees ook de andere delen Drogredeneringen spotten:

- Drogredeneringen spotten
Drogredeneringen spotten: De stroman

Door Suzanne Weusten, psycholoog en oprichter van de Denkacademie.

Wil je ook leren hoe je argumentatiefouten kunt herkennen? En hoe je psychologische valkuilen kunt voorkomen? Kom naar onze training Helder denken en maak kennis met handig denkgereedschap. Nooit meer de weg kwijt in je brein.