'Lui denken': de Confirmation bias

De meeste mensen hebben de neiging om te zoeken naar informatie die hun opvatting bevestigt. Dit is zo'n veelvoorkomende manier van informatie filteren dat het ons niet eens opvalt. We luisteren het liefst naar mensen die dezelfde opvattingen hebben als wij, en we zijn helden in het negeren van informatie die ons niet uitkomt of ons niet bevalt.

Bij de Argumentenfabriek merken we deze oermenselijke neiging wanneer we in een denksessie de argumenten voor en tegen een centrale vraag inventariseren. Wanneer de deelnemers aan zo'n denksessie een argument moeten bedenken voor iets waar ze het niet mee eens zijn, stribbelen ze vaak tegen en worden ze ongeduldig. Ze hebben er geen zin in want ze zijn 'het er toch niet mee eens' of zeggen; 'het is niet waar'. 

Valkuilen van het luie denken

Wetenschappers zijn beducht voor de Confirmation bias, zoals de bevestigingsfout ook wordt genoemd. Het gaat geregeld mis, omdat onderzoekers te gretig hun vermoedens bevestigd willen zien. Ook integere wetenschappers zijn vatbaar voor de bevestigingsfout. Ze bouwen daarom veiligheidskleppen in: kritische reviews en herhalingen van experimenten moeten voorkomen dat onderzoekers terechtkomen in de valkuilen van het 'luie', menselijke denken.  

Nooit meer de weg kwijt in je brein

Dit was slechts een voorbeeld van een veelvoorkomende denkfout. In 'Nooit meer de weg kwijt in je brein' (Kees Kraaijeveld en Suzanne Weusten, 2017) vind je nog veel meer voorbeelden van deze klassieke en veelvoorkomende denkfouten. 

Wil je leren hoe jij denkfouten herkent en hoe je ze kunt voorkomen?

In de training Helder Denken leer je de basisprincipes van het brein, zodat je begrijpt waarom mensen denkfouten maken. We behandelen de meest voorkomende psychologische mechanismes die tot denkfouten leiden, zoals de in dit artikel besproken confirmation bias, maar ook het beschikbaarheidseffect, het halo-effect en andere denkfouten. Bovendien maak je kennis met een handig instrument, de Argumentenladder, die je helpt om een goede redenering op te zetten en waarmee je argumentatiefouten kunt opsporen én voorkomen.

Meer weten?

Weten of de Denkacademie voor jouw organisatie trainingen kan verzorgen om strategische beslissingen in goede banen te leiden? Neem gerust contact op met Shaun Lednor.