Drogredeneringen spotten: deel 4

Goed kunnen argumenteren is handig, ook op je werk. Soms voel je intuïtief aan dat een redenering niet klopt, maar weet je niet precies waarom. Het goede nieuws: je kunt het leren. Vandaag de vierde aflevering: ad hominem.

Ad hominem: op de man spelen

Snorfietser Louis Hofman (75) is een fel tegenstander van de verbanning van de snorfiets naar de rijbaan. Hij vreest voor ongelukken. 65-Plussers zouden op het fietspad moeten blijven, vindt hij. 'Het wachten is nu op het eerste bejaarde slachtoffer,’ zo zei hij deze week tegen de Volkskrant.

Hofman woont in Amsterdam en rijdt elke dag op zijn snorscooter door de stad, maakt hier en daar een praatje en ziet naar eigen zeggen ‘alles’. Hij vindt zichzelf dan ook beter geïnformeerd over het verkeer in de hoofdstad dan de wethouder van Amsterdam die verantwoordelijk is voor het verkeersbeleid, Sharon Dijksma.

‘Die mevrouw Dijksma heb ik toch al niet zo hoog zitten. Wat denkt ze wel? Dat kind uit Enschede’ zei hij in het interview met de Volkskrant.

Louis Hofman gebruikt hier een drogredenering, de ad hominem, ofwel op de man spelen. In plaats van inhoudelijke argumenten te geven waarom hij het beleid van de wethouder niet ziet zitten, noemt hij haar denigrerend ‘kind’ en veroordeelt hij haar vanwege haar afkomst, Enschede.

Dat is een doorzichtig zwaktebod. Deze drogredenering is dan ook meestal een laatste redmiddel van iemand die niet kan overtuigen op inhoud. Een klassieke ad hominem hoorden we destijds in het Lagerhuisdebat tussen Pim Fortuyn en Marcel van Dam, waarin het ging over het boek van Fortuyn Tegen de islamisering van onze cultuur.

Marcel van Dam noemde Fortuyn tijdens de televisie-uitzending ‘een buitengewoon minderwaardig mens’. Na de dood van Pim Fortuyn in 2002 werd Van Dam beschuldigd van  ‘demonisering’.  

Wil de vorige aflevering bekijken?

- Drogredeneringen spotten
Drogredeneringen spotten: De stroman
- Drogredeneringen spotten: Cognitieve dissonantiereductie en overmoed

Door Suzanne Weusten, psycholoog en oprichter van de Denkacademie.

---

Wil je ook leren hoe je argumentatiefouten kunt herkennen? En hoe je psychologische valkuilen kunt voorkomen? Kom naar onze training Helder denken en maak kennis met handig denkgereedschap. Nooit meer de weg kwijt in je brein.