Concreter is beter, zo blijkt ook uit de Miljoenennota

Vaag taalgebruik is abstract en onvolledig. Het is vervreemd van wat we eigenlijk bedoelen te zeggen. Toch laten we vage opmerkingen geregeld passeren, we zijn eraan gewend. Helder denken begint met alert zijn op vage taal. Aan de hand van de Miljoenennota 2016 laten we je zien hoe je het denkgereedschap ‘concreter is beter’ toepast.

Dijsselbloem

 

 

 

We struikelen al in de eerste zin:‘Het gaat met de Nederlandse economie beter dan verwacht, maar niet goed genoeg.’ Abstracter dan dit kun je het niet formuleren. Beter dan verwacht? Wie had wat verwacht? En wat betekent niet goed genoeg? Voor wie is de economie niet goed genoeg? En wanneer is de economie eigenlijk goed genoeg? Als er geen werklozen zijn? Als de groei verdubbelt? Of verdriedubbelt?

Enfin, ‘De sterker dan tot nu toe verwachte economische groei geeft reden tot optimisme’, zo vervolgt de nota. ‘Gesteund door gunstige externe ontwikkelingen betalen de inspanningen, die Nederland de afgelopen jaren heeft geleverd om de economie en de begroting te versterken, zich uit.’
Afgezien van een grammaticale onjuistheid – er staat nu dat de inspanningen gesteund zijn – blinkt deze zin uit in vaagheid. Aan wie betalen de inspanningen zich uit? En wie hebben zich trouwens ingespannen? Het kabinet? De Nederlandse belastingbetaler? Waarmee zijn de economie en de begroting versterkt? En wat betekent de afgelopen jaren? De afgelopen twee jaar? Zeven jaar? En nog zo’n vage verwijzing: wat bedoelen de auteurs met externe ontwikkelingen?

Dan maar naar de samenvatting:‘Tegelijkertijd mag het denken over het Nederland van de toekomst niet stilstaan.’ We moeten alert blijven zodat de Nederlandse economie in de toekomst ook de ruimte krijgt om te groeien.’
Het denken mag niet stilstaan, belabberd geformuleerd, maar vooruit, dit betekent volgens de auteurs dat we alert moeten zijn. Alert waarop? Op externe ontwikkelingen misschien? En de Nederlandse economie in de toekomst, mag die toekomst iets concreter? De komende tien jaar? Twintig jaar?

Gelukkig heeft de Miljoenennota bijlagen, waarin concrete getallen staan.